چرخش سیاستهای آمریکا در قبال عربستان سعودی و اسرائیل
موتوریزه ـ چرخش جدید در سیاستهای ایالات متحده، درست پیش از سفر هفته آینده «دونالد ترامپ»، رئیسجمهور سابق آمریکا، به عربستان سعودی اعلام شده است. این تغییر در رویکرد بهعنوان عقبنشینی از شرط عادیسازی روابط با تلآویو تلقی میشود و بهعنوان یک امتیاز بزرگ از سوی واشنگتن به حساب میآید.
زمینه تاریخی
در دوران ریاستجمهوری «جو بایدن»، مذاکرات هستهای با عربستان سعودی بخشی از توافق گستردهتر با این کشور بود که شامل عادیسازی روابط با رژیم صهیونیستی و همچنین تلاش ریاض برای امضای پیمان دفاعی با آمریکا میشد. اما عربستان سعودی همواره بر این نکته تأکید کرده که بدون تشکیل کشور مستقل فلسطینی، رژیم صهیونیستی را به رسمیت نخواهد شناخت. این موضع، تلاشهای دولت بایدن برای گسترش توافقنامههای ابراهیم—توافقاتی که به عادیسازی روابط میان اسرائیل و برخی کشورهای عربی منجر شد—را با چالشهای جدی مواجه کرده است.
تأثیرات جنگ در غزه
با آغاز جنگ در غزه، پیشرفت روابط عربستان و رژیم صهیونیستی نیز متوقف شد. این جنگ نه تنها تأثیرات انسانی و سیاسی عمیقی بر منطقه گذاشت، بلکه روند مذاکرات هستهای و عادیسازی روابط را به طور قابل توجهی مختل کرد.
مذاکرات هستهای
مذاکرات هستهای بین واشنگتن و ریاض نیز به دلیل نگرانیهای آمریکا درباره اشاعه هستهای با چالشهایی مواجه شده بود. با این حال، وزیر انرژی آمریکا در سفر اخیر خود به عربستان اعلام کرد که دو کشور در مسیر توافق هستهای غیرنظامی قرار دارند. این موضوع نشاندهنده تمایل آمریکا برای همکاری با عربستان در زمینه هستهای، بهویژه در شرایطی است که این کشور به دنبال تنوع بخشی به منابع انرژی خود و کاهش وابستگی به نفت است.
موانع توافق هستهای
یکی از موانع اصلی توافق، بند ۱۲۳ قانون انرژی اتمی آمریکاست که هرگونه همکاری هستهای غیرنظامی را مشروط به رعایت معیارهای سختگیرانهای در خصوص غنیسازی اورانیوم میداند. عربستان سعودی اما بهطور صریح اعلام کرده که قصد دارد اورانیوم را غنیسازی کرده و آن را بفروشد. این موضع، نگرانیهایی را در واشنگتن ایجاد کرده است.
یک منبع آگاه اظهار داشته است که ریاض هنوز حاضر به امضای توافق ۱۲۳ نیست، زیرا این توافق مانع غنیسازی یا پردازش مجدد پلوتونیوم در راکتورها میشود—دو مسیری که ممکن است به تولید سلاح هستهای منجر شود. این نگرانیها بهویژه در شرایطی که تنشها در خاورمیانه به شدت افزایش یافته، بسیار مهم هستند و میتواند تأثیرات عمیقی بر امنیت منطقه و جهانی داشته باشد.
نتیجهگیری
چرخش سیاستهای آمریکا در قبال عربستان سعودی و اسرائیل، بهویژه در زمینه مذاکرات هستهای، میتواند تأثیرات گستردهای بر دینامیکهای سیاسی و اقتصادی منطقه داشته باشد. در حالی که عربستان همچنان بر موضع خود در خصوص فلسطین تأکید دارد، تحولات آتی در این زمینه میتواند بر روند همکاریهای هستهای و امنیتی میان واشنگتن و ریاض تأثیرگذار باشد. در نهایت، این تحولات نیازمند نظارت و تحلیل دقیق برای درک بهتر پیامدهای آنها بر امنیت و ثبات خاورمیانه است.